विवेचन सारांश

ଭଗବତ୍ ପ୍ରାପ୍ତି ନିମନ୍ତେ ବୈରାଗ୍ୟ ରୂପକ ସିଢି

ବିବେଚନ -

ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ଏକ ସାଧାରଣ ପୁସ୍ତକ ନୁହେଁ ଯେଉଁଥିରେ ଲେଖାଗୁଡିକ ସରଳ ରହିଛି। ଗୁରୁ ବିନା ସେଗୁଡିକୁ ବୁଝିବା ସମ୍ଭବତଃ ଜଣେ ସାଧାରଣ ମଣିଷ ପାଇଁ ଅସମ୍ଭବ। ଉପନିଷଦ୍‍‍ର ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ରର ସାରାଂଶ ଥିବା ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବଦ୍ ଗୀତାକୁ ଜଣେ ପ୍ରାମାଣିକ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ଗୁରୁ, ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଠିକ୍ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯିବା ଉଚିତ, ତେବେ ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବଦ୍ ଗୀତାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ବୁଝିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବ। ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବତ ଗୀତାର ନିରନ୍ତରତା ଓ ନିତ୍ୟ ନୂତନତା ସର୍ବଦା ରହିଥାଏ। ଏହି କାରଣରୁ ସମସ୍ତ ମହାନ ସନ୍ଥ ମାନେ ସର୍ବଦା ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବଦ୍ ଗୀତାର ନୂତନ ଚିନ୍ତାଧାରା ଉପରେ ଗବେଷଣା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି। ଗୁରୁ ମହାରାଜ ଷୋଳ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବତ ଗୀତାର ପାରାୟଣ ଆରମ୍ଭ କରି ମଧ୍ୟ, ପଞ୍ଚସ୍ତରୀ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବଦ୍ ଗୀତାରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଥିବା ମନ୍ତ୍ରରେ ନୂତନତା ଆଣିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରୁଛନ୍ତି।

ଏହି ଶ୍ଳୋକରେ ଶ୍ରୀ ଭଗବାନ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏକ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଗଛ ଅଛି, ଯାହାର ଚେର ଉପରକୁ, ଡାଳ ତଳକୁ ଏବଂ ପତ୍ରଗୁଡିକ ବୈଦିକ ସ୍ରୋତ ଅଟେ। ଯିଏ ଏହି ଗଛକୁ ଜାଣିଯାଏ ସେ ବେଦକୁ ଜାଣିଯାଏ।

ଭୌତିକ ଜଗତରେ ଥିବା ବୃକ୍ଷ ଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଏହି ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବୃକ୍ଷ। ଏଠାରେ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ବ ଓ ଅଧ ସାଧାରଣତଃ ଉପର ଓ ତଳ ଭାବେ ପ୍ରତୀତ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ତାହା କଦାପି ଏହିପରି ନୁହେଁ। ଯେମିତି ଜଣେ ପିଲା ଦ୍ଵିତୀୟ ଶ୍ରେଣୀର ପରୀକ୍ଷା ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ସେ ତୃତୀୟ ଶ୍ରେଣୀକୁ ଯାଇଥାଏ, ଯଦି ତା'ର ପୂର୍ବ ଶ୍ରେଣୀ ଦ୍ଵିତୀୟ ମହଲାରେ ଥାଏ, ତା'ହେଲେ ତା'ର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶ୍ରେଣୀ କୋଠାର ତୃତୀୟ ମହଲାରେ ହେବା ଜରୁରୀ ନୁହେଁ। ସେହି ଶ୍ରେଣୀ ପ୍ରଥମ ମହଲାରେ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ ଗୋଟିଏ ଶ୍ରେଣୀରୁ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀକୁ ଯିବା ଏକ ଦିଗର ଉନ୍ନତି ନୁହେଁ ବରଂ ଗୁଣର ଉନ୍ନତି।

ଏ ସଂକ୍ରାନ୍ତରେ ଏକ ବିବରଣୀ -

ସ୍ଵାମୀତୀର୍ଥ ନାମକ ଜଣେ ସନ୍ଥ (ଅଦ୍ଵୈତ ବାଦ), ଯିଏ କି ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଲାହୋର ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଗଣିତର ଶିକ୍ଷକ ଥିଲେ। ସେ ସ୍ୱାମୀ ବିବେକାନନ୍ଦଙ୍କ ସମକାଳୀନ ଥିଲେ। ସ୍ଵାମୀ ବିବେକାନନ୍ଦ ଚିକାଗୋରୁ ଫେରିବା ପରେ ଲାହୋରରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ସେଠାରେ ସ୍ଵାମୀଜୀ ଯୁବ ଗଣିତ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ। କିଛିଦିନ ପରେ ଶିକ୍ଷକ ନିଜେ ସାଧୁ ହୋଇଗଲେ ଏବଂ କେହି ଜଣେ ତ‘ଙ୍କୁ କହିଲେ ଯେ ତୁମେ ଏତେ ଶିକ୍ଷିତ ଅଛ ତେଣୁ ତୁମେ ଆମେରିକା ଯିବା ଉଚିତ। ତାଙ୍କର ଜଣେ ଭକ୍ତ ସ୍ଵାମୀଜୀଙ୍କ ପାଇଁ ଟିକଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ ଯେତେବେଳେ ସ୍ଵାମୀ ଜୀ ଜାହାଜରେ ଆମେରିକା ଯିବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଜଣେ ଭକ୍ତ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ ଯେ ଜଣେ ମହାରାଜ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ସହିତ ଏହି ଜାହାଜରେ ଯାତ୍ରା କରିବେ, ଏହା ଶୁଣି ସ୍ଵାମୀ ଜୀ କହିଲେ ଯେ ଦୁଇ ଜଣ ସମ୍ରାଟ ଜାହାଜରେ କିପରି ଯାତ୍ରା କରିପାରିବେ। ତେଣୁ ମୁଁ ଏହି ଜାହାଜରେ ଆମେରିକା ଯାଇପାରିବି ନାହିଁ। ଦୟାକରି ମୋ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଜାହାଜରେ ଟିକଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତୁ। ଏହି ଘଟଣାରେ ସ୍ୱାମୀଜୀଙ୍କ କିଛି ଭକ୍ତ ଦୁଃଖ କରି ସେଠାରୁ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ବାକି ରହିଥିଲେ, କିଛି ଲୋକ ସ୍ୱାମୀଜୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ଟିକେଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ, ଯାହା ପରେ ସ୍ୱାମୀଜୀ ଅନ୍ୟ ଏକ ଜାହାଜରୁ ଆମେରିକା ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ଆମେରିକା ଯିବାକୁ ଅଧିକ ସମୟ ଲାଗିଥିଲା। ସେମାନଙ୍କର ଆସବାବପତ୍ର ଏବଂ ଠିକଣା (ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନଙ୍କର ପହଞ୍ଚିବାର ଥିଲା) ପ୍ରଥମ ଜାହାଜରେ ଚାଲି ଯାଇଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଟଙ୍କା କିମ୍ବା ଜିନିଷପତ୍ର କିଛି ନଥିଲା। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଦୀର୍ଘ ଯାତ୍ରା ପରେ ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଆମେରିକା ଉପକୂଳରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଜାହାଜର ଚାଳକ ସେମାନଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, ଆପଣ ଆମେରିକାରେ କୁଆଡ଼େ ଯିବେ? ତା'ପରେ ହସି ହସି ସ୍ୱାମୀଜୀ ଜାହାଜ ଚାଳକଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ ଆପଣ କଣ ମୋତେ ଆପଣଙ୍କ ଘରକୁ ନେବେ ନାହିଁ? ସତକୁ ସତ ଜାହାଜ ଚାଳକ ସ୍ୱାମୀଜୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ନେଇଗଲେ। ସେଠାରେ ସ୍ଵାମୀଜୀ ଦେଖିଲେ ଚାଳକଙ୍କ ପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଗଣିତ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରୁଛି, ତା'ପରେ ଚାଳକ ସ୍ୱାମୀଜୀଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପିଲାକୁ ସ୍ୱାମୀଜୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବାକୁ କୁହନ୍ତି। ତା'ପରେ ପିଲାଟି ସ୍ୱାମୀଜୀଙ୍କୁ ସରଳରେଖା ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରେ। ସ୍ୱାମୀଜୀ ପିଲାଟିକୁ କୁହନ୍ତି ଯେ ତୁମେ ପ୍ରକୃତରେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଚାହୁଁଛ ନା କେବଳ ପରୀକ୍ଷାରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛ। ଏହା ଶୁଣି ତାଙ୍କ ପିତା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ସ୍ୱାମୀଜୀଙ୍କୁ ସେହି ପ୍ରଶ୍ନର ପ୍ରକୃତ ଉତ୍ତର କହିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ସ୍ୱାମୀଜୀ ସରଳ ରେଖାର ଉପସ୍ଥିତି ଏବଂ ଏହାର ବାସ୍ତବିକ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ହିନ୍ଦୁ ଶାସ୍ତ୍ର, ଉପନିଷଦ ଇତ୍ୟାଦିରୁ ସେ ହାସଲ କରିଥିବା ଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ଦୁଇଟି ବିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସରଳରେଖା କୁ ଜାହାଜର ପରିଚାଳକ କେଉଁ ସମ୍ପର୍କରେ ଦେଖନ୍ତି? ସେ କହନ୍ତି, "ଯଦି ଏହି ଟେବୁଲକୁ ଆଧାର ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା, ତେବେ ଏହି ଟେବୁଲର ଆଧାର କ'ଣ?" ଏହି ଟେବୁଲର ଆଧାର କୋଠରୀ ହେଲେ, ଏହି କୋଠରୀର ଆଧାର ହେଉଛି ପୃଥିବୀ। ଯେତେବେଳେ ଆମେ ମହାକାଶରୁ ରେଳ ଧାରଣାକୁ ଦେଖୁ, ସେଗୁଡିକ ସିଧା ନହୋଇ ଗୋଲାକାର ଦେଖାଯାଏ। ତେଣୁ କୌଣସି ସିଧା ରେଖାକୁ ପ୍ରକୃତରେ ସିଧା କୁହାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ କାରଣ ଏହାର ମୂଳ ହେଉଛି ପୃଥିବୀ, ଯାହା ଗୋଲାକାର ଅଟେ। ତାଙ୍କ ବୟାନ ଶୁଣି ଜାହାଜର ଚାଳକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ବିଷୟରେ ଯେବେ ପ୍ରଥମ ନ୍ୟୁୟର୍କ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ପରେ ଷ୍ଟେଟ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଜଣା ପଡିଲା, ତେବେ The community of maths of America ଏବଂ ଆମେରିକାର ତତ୍କାଳୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଥିଓଡୋର ରୁଜଭେଲ୍ଟ ମଧ୍ୟ ଖବର ପାଇଗଲେ। ସ୍ୱାମୀଜୀଙ୍କ ଜ୍ଞାନକୁ ମାତ୍ର ଚଉଦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ସମଗ୍ର ଆମେରିକା ଗ୍ରହଣ କରିନେଲା। ଆମେ କାହାକୁ ଧନ, କାହାକୁ ଉଚ୍ଚତା, କାହାକୁ ପଦ ଇତ୍ୟାଦି କାରଣରୁ ଆମେ ବଡ଼ ଭାବିଥାଉ, କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବରେ ସେ ବଡ଼ ନୁହଁନ୍ତି। ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ତା'ର ଚରିତ୍ର, ତା'ର ଜ୍ଞାନରେ ରହିଥାଏ।

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବୃକ୍ଷ ମନୁଷ୍ୟ ଶରୀର ପରି ମନେ ହୁଏ। ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିର ଶରୀର କୌଣସି ହାତ, ପାଦ, ପେଟ ଇତ୍ୟାଦି କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୁଏ, ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ବ୍ୟକ୍ତିର ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ମସ୍ତିଷ୍କ ନଷ୍ଟ ହେବା କ୍ଷଣି ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଆରୋଗ୍ୟ ହେବା ପ୍ରାୟ ଅସମ୍ଭବ ହୋଇଯାଏ। ଯେମିତି ଗଛର ମୂଳ, ତା'ର ଆଧାର, ଯାହା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ ସେହି ଗଛ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।

ଅଶ୍ଵତ୍ହମ୍‍‍ -

ଏଠାରେ ଶ୍ରୀ ଭଗବାନ ସେହି ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବୃକ୍ଷକୁ ଏକ ପିପଳ ଗଛ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ଯେପରି ପବନ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପିପଳ ଗଛର ପତ୍ର ହଲୁ ଥାଏ, ଠିକ୍ ସେହିପରି ଏହି ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ନିରନ୍ତର ଗତିଶୀଳ, ଅର୍ଥାତ୍ ଏହା ନିରନ୍ତର ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ସଂସାର ନିରନ୍ତର ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ। ଆମେ ପ୍ରତି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବୟସ୍କ ହେଉଛୁ, ମଣିଷ ଶରୀରରେ କୋଷ ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ ସେଗୁଡିକର ବିନାଶ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ଚାଲିଛି। ପ୍ରାୟ ସାଢ଼େ ତିନି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଆମ କୋଷଗୁଡିକ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ହୋଇଥାଏ।

ଅବ୍ୟୟମ୍ -

ଏଠାରେ ଅବ୍ୟୟମ୍ ବା ଶାଶ୍ଵତର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଏହି ସଂସାର ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ କିନ୍ତୁ ନଷ୍ଟ ହେଉନାହିଁ। ଆମେ ଜାଣୁ ଯେ କେବଳ ପଦାର୍ଥର ପ୍ରକୃତି ବଦଳୁଥାଏ, ଯେମିତି ଏକ କାଗଜ ଖଣ୍ଡକୁ ଚିରି ଦେଲେ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହୋଇଯାଏ। ପାଣିରେ ଭିଜାଇଲେ ଏହା ଗୁଣ୍ଡ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ଜଳିବା ପରେ ଏହା ପାଉଁଶ ଅର୍ଥାତ୍ କାର୍ବନରେ ପରିଣତ ହୋଇଯାଏ।

ସେହିଭଳି ଯେତେବେଳେ ଏହି ମନୁଷ୍ୟ ଶରୀରରୁ ଆତ୍ମା ହଟିଯାଏ, ଶରୀର ଧୂଳିରେ ପରିଣତ ହୁଏ ଏବଂ ଶବ ସତ୍କାର ହେଲେ ଭୌତିକ ଶରୀରର ସମସ୍ତ ଉପାଦାନ ପାଞ୍ଚଟି ତତ୍ତ୍ୱ ଯଥା ଆକାଶ, ବାୟୁ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି ଓ ମାଟିରେ ମିଶିଯାଏ।

ପୃଥିବୀର ଜୀବ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ତଥା ସୁନାମି ଭଳି ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଆସିଲେ, ଏହି ପୃଥିବୀର ଓଜନରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ, ଅର୍ଥାତ୍ ପୃଥିବୀର ଓଜନ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇନଥାଏ।

ବେଦ ହେଉଛି ଏହାର ପତ୍ର। ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବୃକ୍ଷର ଏହି ରୂପକୁ ବୁଝନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନୀ କୁହାଯାଏ।

ଏହି ଦୁନିଆରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକୃତିର ବ୍ୟକ୍ତି ଅଛନ୍ତି। ଯଥା -

୧. ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ବିଷୟରେ କିଛି ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।

୨. ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକଙ୍କର ଗୀତା ଜୟନ୍ତୀ ବିଷୟରେ କିଛି ଜ୍ଞାନ ଅଛି, ଅଥବା ଦୂରଦର୍ଶନରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ଧାରାବାହିକରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ପୁସ୍ତକ ଭାବେ ଗୀତାକୁ ଜାଣିଛନ୍ତି।

୩. କିଛି ଲୋକ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ଗୀତା, ନାଲି କପଡ଼ାରେ ଗୁଡ଼ାଇଥିବା ଏକ ପୁସ୍ତକ ଅଟେ, ଯାହାକୁ କୋର୍ଟରେ ଶପଥ ନେବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା କେହି ମିଛ କହିବେ ନାହିଁ।

୪. କେହି କେହି ଜାଣନ୍ତି ଯେ ଏଥିରେ ଲିଖିତ ଶ୍ଲୋକଗୁଡିକୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ।

୫. ଯିଏ ଗୀତା ଶିଖିବା (learngeeta) କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିବା ଶୁଦ୍ଧ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ ଶିଖୁଛନ୍ତି।

୬. ଯିଏ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବଦ୍ ଗୀତାର ବିବେଚନ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ଅର୍ଥକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରି ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି।

୭. ଯେଉଁମାନେ ଜ୍ଞାନୀ, ସନ୍ଥ ସେମାନେ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବଦ୍ ଗୀତାକୁ ନିଜ ଅଭ୍ୟାସରେ ପରିଣତ କରିଛନ୍ତି, ଆଚରଣରେ ଦେଖାଉଛନ୍ତି।

ବିବେଚନ -

ଏହା ହେଉଛି ଶାଶ୍ବତ ବୃକ୍ଷର ଚିତ୍ର ଯାହାକୁ ଶ୍ରୀ ଭଗବାନ୍ ନିଜେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁ ବୃକ୍ଷର ଚେର ଉପରକୁ ରହିଛି ଏବଂ ଆମେ ଜାଣୁ ଏହାର ପୋଷଣ ପାଇଁ ବୃକ୍ଷର ଚେର କେତେ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ତେଣୁ ଏହି ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ବୃକ୍ଷରେ, ଚେରର ମୂଳରେ ଯଥା ଉପର ଦିଗରେ, ପ୍ରଭୁ ନିଜେ ବାସ କରନ୍ତି ଏବଂ ପାଳନ ପୋଷଣ କରନ୍ତି। 

ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଯାହାଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ଭକ୍ତମାନେ, ଭିନ୍ନଭିନ୍ନ ରୂପରେ ତାହାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। କେହି କେହି ତାଙ୍କୁ ସାକାର ପ୍ରତିମା ରୂପରେ ଏବଂ କେତେକ ନିରାକାର ଶୂନ୍ୟ ରୂପରେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସାକ୍ଷାତ୍‍‍ ବ୍ରହ୍ମ ପରି। ସମସ୍ତ ଶାଖା ପ୍ରଶାଖା, ଜୀବଜଗତର ବିଭିନ୍ନ ଯୋନି ବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜାତି। ଯେପରି -

ଦେବଯୋନି - ଉତ୍ତମ ଯୋନି ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।

ମାନବ ଯୋନି - ଯାହା ଏହି ବୃକ୍ଷର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ।

ତୀର୍ଯ୍ୟକ୍ ଯୋନି - କୀଟ, ପ୍ରାଣୀ, ଭୂତ, ପିଶାଚ ପରି ସମସ୍ତ ନିମ୍ନ ପ୍ରଜାତି ଏହା ଅଧୀନରେ ଆସନ୍ତି।

ଏହ ବିଶ୍ୱରେ ଅଠେଇଶ ଲକ୍ଷ ପ୍ରଜାତିର ଜୀବ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛ।| ତେଣୁ, ଏହି ଗଛର ଶାଖାଗୁଡ଼ିକ ଉପର ଏବଂ ତଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାର ହୁଏ ଏବଂ ପ୍ରକୃତିର ତିନୋଟି ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ପୋଷଣ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏହାର ଶାଖା ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ବିଷୟ ଅଟେ। ଏହି ଗଛର ଚେର ତଳକ ମଧ୍ୟ ଗତି କରୁଛି, ଯାହା ମାନବ ସମାଜର ସକାମ କର୍ମରେ ବନ୍ଧା ଅହଂକାର, ମମତା ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟାସକ୍ତି ହେଉଛି ବନ୍ଧନ ଯାହା ଜୀବକୁ ଏହି ଜଗତ ସହିତ ବାନ୍ଧି ରଖେ। ଏହି ପ୍ରକୃତି ତ୍ରିଗୁଣାତ୍ମକ ଅଟେ, ଅର୍ଥାତ୍ ଏହାର ଆଧାର ହେଉଛି ତିନୋଟି ଗୁଣ - ସତ୍ତ୍ୱ, ରଜ ଏବଂ ତମ। ଯେପରି ଚାରୋଟି ରଙ୍ଗ ବିଭିନ୍ନ ଅନୁପାତରେ ମିଶ୍ରିତ ହୋଇ ଶହ ଶହ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ସେହିଭଳି, ଏହି ତିନୋଟି ଗୁଣ, ବିଭିନ୍ନ ଅନୁପାତରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହି ଜୀବକୁ ବିଭିନ୍ନ ଶରୀର ଭୋଗ କରେ ବା ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଜନ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଏ, ଏହା ତାଙ୍କ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର କର୍ମଉପରେ ଆଧାରିତ ଅଟେ। ଅତଏବ, ଜୀବ ଏହିପରି ସକାମ କର୍ମଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧନ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ତିନୋଟି ଗୁଣ ଦ୍ବାରା ପରିଚାଳିତ ହୁଏ। ବାରମ୍ବାର ଜୀବନ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ଚକ୍ରରେ ଜଡିତ ହୋଇ ରହିଥାଏ।

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଏହି ଜଗତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅନନ୍ୟ। କୌଣସି ଦୁଇ ଜଣଙ୍କର ରେଟିନା ଏବଂ ଫିଙ୍ଗର୍‍‍ ପ୍ରିଣ୍ଟ ସମାନ ନୁହେଁ। କିମ୍ବା କୌଣସି ଗଛର ଦୁଇଟି ପତ୍ର ସମାନ ନୁହେଁ। ଯେହେତୁ ଏଠାରେ ଅନେକ ପ୍ରଜାତିର ଜୀବ ଅଛନ୍ତି, ସେହିଭଳି ଏହି ପ୍ରଜାତିର ବାସସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନ, ଅର୍ଥାତ୍ ପୃଥିବୀ ସମେତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ଚଉଦଟି ଜଗତ ଅଛି -

• ସତ୍ୟଲୋକ

• ତପୋଲୋକା

• ଜନଲୋକ

• ମହର୍ଲୋକ

• ସ୍ୱର୍ଲୋକ (କିମ୍ବା ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକ)

• ଭୁବର୍ଲୋକ

• ଭୂର୍ଲୋକ

• ଅତଳଲୋକ

• ବିତଳଲୋକ

• ସୁତଳଲୋକ

• ତଳାତଳଲୋକ

• ମହତଳ

• ରସାତଳଲୋକ

• ପଟଳ

ଦେବତା ଶରୀର ହେଉଛି ପ୍ରକାଶ ବା ଆଲୋକର ସ୍ୱରୂପ। ରାକ୍ଷସ ଶରୀର ହେଉଛି ବାୟୁର ସ୍ୱରୂପ। ମାନବ ଶରୀର ପଞ୍ଚ ତତ୍ତ୍ବକୁ ନେଇ ଗଠିତ। ତେଣୁ, ଏହି ସମଗ୍ର ବିବରଣୀରୁ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ ଯେ ତାଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମରେ ଜୀବାତ୍ମା ​​ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଶରୀରର ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ, ପୂର୍ବ ଜୀବନରେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ସକାମ କର୍ମର ଫଳ, ଯାହାର ପ୍ରାପ୍ତି ହେବା ତିନୋଟି ଗୁଣର ଅନୁପାତ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଏହିପରି ଜୀବାତ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଶୀଭୂତ ହୋଇ ବିଭିନ୍ନ ଯୋନିରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥାଏ।

ବିବେଚନ -

ଏହି ବୃକ୍ଷର ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପକୁ ଏହି ଜଗତରେ କିଏ ଅନୁଭବ କରି ପାରିବେ ନାହିଁ। କେହି ବୁଝିପାରିବେ ନାହିଁ ଏହାର ଆରମ୍ଭ କେଉଁଠାରେ, ଏହାର ଶେଷ କେଉଁଠାରେ କିମ୍ବା ଏହାର ଆଧାର କେଉଁଠାରେ ଅଛି? ସଂସାର ରୂପୀ ଏହି ବୃକ୍ଷ କେବେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା? ଏହା ସର୍ବଦା ଗତିଶୀଳ କିନ୍ତୁ ଅନନ୍ତ ଅଟେ। ନିଜର କର୍ମଗତ ବନ୍ଧନ ହେତୁ, ଜୀବ ଏହି ଜଗତରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବାକୁ ଅସମର୍ଥ ଏବଂ ଜନ୍ମ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁର ଏହି କୁଟିଳ ଚକ୍ରରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ଜଡିତ ହୁଏ|

ଏପରି ଏକ କାହାଣୀ ଯାହାକି ଜୀବର ଭବ ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପଯୁକ୍ତ, ଏଠାରେ ଶୁଣିବା ଭଲ ହେବ -

ଶୁକଦେବ, ଯିଏ ଦାର୍ଶନିକ ତଥା ମହାନ୍ ଋଷି ବେଦବ୍ୟାସଙ୍କର ପୁତ୍ର ଥିଲେ, ସେ ଥରେ ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ବେଦବ୍ୟାସ ତାଙ୍କୁ ମିଥିଳାର ରାଜା ଜନକଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସମାନ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। ଶୁକଦେବ ନିଜ ବିଷୟରେ ଟିକେ ଅହଂକାରୀ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ତେଣୁ, ସେ ଭାବିଲେ ଯେ ଜଣେ କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଜଣେ ଗୃହସ୍ଥ ସମ୍ରାଟ ମୋ ପରି ଜଣେ ମହାନ୍ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କିପରି ଜ୍ଞାନ ଦେଇପାରିବେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଆଦେଶକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଭାବରେ ବିଚାର କରି ସେ ମିଥିଳା ​​ସହର ଆଡକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ଶୁକଦେବ ଅହଂକାରରେ ନିଜକୁ ଦ୍ୱାରପାଳଙ୍କ ସହ ପରିଚିତ କରାନ୍ତି, ନିଜକୁ ମହାଜ୍ଞାନୀ, ଦାର୍ଶନିକ, ବେଦବ୍ୟାସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଇତ୍ୟାଦି କହି ରାଜା ଜନକଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଅନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଏହି ବାର୍ତ୍ତା ରାଜାଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚେ, ରାଜା ନିଜର ବ୍ୟସ୍ତତା ଦେଖାନ୍ତି ଏବଂ ଦ୍ୱାରପାଳଙ୍କୁ ଶୁକଦେବଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରଦେଶରେ ଠିଆ ହେବାକୁ କୁହନ୍ତି। କେତେ ଦିନ ଗଲା, ଶୁକଦେବ ରାଜଭବନର ଦ୍ୱାରରେ ମହାରାଜଙ୍କ ଆଦେଶକୁ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ନ ପାଇ ସେଠାରୁ ଚାଲିଯାଇ ପାରୁନଥିଲେ, ତେଣୁ ସପ୍ତମ ଦିନରେ ଯେତେବେଳେ ନିରନ୍ତର ଶୁକଦେବ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଏହା ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ ଯେ ମୁଁ ଯାଚକ ଭାବରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛି ଏବଂ ବୋଧହୁଏ ମୋର ଅହଂକାର ହେତୁ ରାଜା ଜନକ ମୋତେ ଭେଟିବାରେ ତାଙ୍କର ଅକ୍ଷମତା ଦେଖାଉଛନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଅହଂକାରକୁ ସମାପ୍ତ କରିଛି ତା’ପରେ ଶୁକଦେବ ନିଜକୁ ଦ୍ୱାରପାଳଙ୍କ ସହିତ ଏହିପରି ପରିଚିତ କରାନ୍ତି, ହେ ମହାରାଜ! ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ, ଜ୍ଞାନର ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିବା ଶୁକଦେବ ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛାପ୍ରକାଶ କରୁଛନ୍ତି। ତା’ପରେ ରାଜା ଜନକ ସାଧୁଙ୍କୁ ରାଜପ୍ରାସାଦ ସସମ୍ମାନେ ଭିତରକୁ ଆସିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରନ୍ତି। ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ବିଶ୍ରାମ ପରେ ରାଜା ଜନକ ପୁନର୍ବାର ତାଙ୍କୁ ଭେଟି ରାଜ୍ୟରେ ହେଉଥିବା ଉତ୍ସବ ବିଷୟରେ କହିଛନ୍ତି। ମିଥୀଳା ସହରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ଏହି ପର୍ବ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବେଚନା କରାଯାଏ ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ମହାନ ସାଧୁ ସମଗ୍ର ସହରରେ ତେଲରେ ଭର୍ତ୍ତି ଏକ ପାତ୍ର ନେଇ ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ ଫେରି କୁଳଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା ସମାପ୍ତ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ ପାତ୍ରରୁ ଗୋଟିଏ ବି ବୁନ୍ଦା ତେଲ ମଧ୍ୟ ଢଳିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ନଚେତ୍ ସମଗ୍ର ପ୍ରକ୍ରିୟା ବୃଥା ହୋଇଯାଏ। ତା’ପରେ ରାଜା ତାଙ୍କ ହାତରେ ଥିବା ପାତ୍ରକୁ ଶୁକଦେବଙ୍କୁ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ସହର ପରିକ୍ରମା କରିବାକୁ ପଠାଇଲେ। ସାତ ଘଣ୍ଟା ପରେ, ସହର ଭ୍ରମଣ ସମାପ୍ତ ହେଲା ଏବଂ ଶୁକଦେବ ରାଜଭବନକୁ ଫେରି ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ପର୍ବ ସମାପ୍ତ କଲେ। ଏହା ପରେ ମହାରାଜ ଶୁକଦେବଙ୍କୁ ସହରରେ ବିସ୍ତାରିତ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ସେଠାରେ ଗାନ କରାଯାଉଥିବା ସ୍ୱାଗତ ସଂଗୀତ ଇତ୍ୟାଦି ବିଷୟରେ ପଚାରିଥିଲେ। ଶୁକଦେବ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ରାଜାଙ୍କୁ ଚାହିଁ କୁହନ୍ତି ଯେ ମୁଁ କେବଳ ସେହି ପାତ୍ରକୁ ଚାହିଁ ରହିଥିଲି ଯେପରି ତେଲ ଢଳିବ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଭବ୍ୟ ମିଥିଳା ​​ସହର ଦେଖିବାର ସୁଯୋଗ ମୁଁ ପାଇପାରିଲି ନାହିଁ।

ରାଜା ଜନକ ତାଙ୍କ ଉତ୍ତର ଶୁଣି କହିଛନ୍ତି, “ଏହିପରି ଭାବରେ, ଆପଣଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ ହୋଇଛି ଯେ ଦୁନିଆରେ ବଞ୍ଚିବାବେଳେ ଜଣେ ଜୀବ ସର୍ବଦା ସାଂସାରିକ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ରହିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ, ଦୁନିଆ ଯେତେ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଭବ୍ୟ ହେଉନା କାହିଁକି।“

जो जग रहो तो ऐसे रहो।

जो कमल फूल समान।।

ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିବା ରାଜା ଜନକ ସୀତାଙ୍କର ପିତା ନୁହଁନ୍ତି। ସେହି ସମୟରେ ଜନକ ଏକ ଉପାଧି ଥିଲା। ସୀତାଙ୍କର ପିତା ଥିଲେ ସିରଦ୍ଧ୍ୱଜ ଯିଏ ଅଣଚାଶତମ ଜନକ ଥିଲେ। ଏହି ପରମ୍ପରା ବୈରାଗ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ତେଣୁ, ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ଦୃଢ ମୂଳ ସାଂସାରିକ ବନ୍ଧନରୁ ନିଜକୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ୍।

ବିବେଚନ -

ଏହା ପରେ, ବୈରାଗ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ଜୀବ ​​ଏପରି ପରମ ସ୍ଥାନକୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ଯେଉଁଠାକୁ ଯାଇ ଫେରିବାର କୌଣସି ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଜଣେ ଭଗବାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ପାରିବେ, ଯେଉଁଠାରୁ ଅନାଦିକାଳରୁ ସବୁକିଛି ସୃଷ୍ଟ ହୋଇ ବିସ୍ତାର ହୋଇଆସୁଛି।

ବିବେଚନ -

ଯେଉଁମାନେ ମିଥ୍ୟା ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ମୋହ ଓ ଆସକ୍ତି ତଥା କୁସଙ୍ଗରୁ ମୁକ୍ତ, ଯେଉଁମାନେ ଶାଶ୍ୱତ ତତ୍ତ୍ବକୁ ବୁଝନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ପାର୍ଥିବ କାମନାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ସୁଖ ଏବଂ ଦୁଃଖର ଦ୍ୱନ୍ଦରୁ ମୁକ୍ତ, ଯେଉଁମାନେ ମାୟା ମୋହରୁ ମୁକ୍ତ, ସେମାନେ କିପରି ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଶରଣାପନ୍ନ ହେବେ ତାହା ଜାଣନ୍ତି। ସର୍ବୋପରି, ସେମାନେ ଶାଶ୍ବତ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଯେପରି ରୁଟି ଏବଂ ଆଖୁକୁ ଏକାଠି ଗ୍ରହଣ କରିବା ଅସମ୍ଭବ, ସେହିଭଳି ସଂସାରରେ ବୈରାଗ୍ୟ ଓ ଭୋଗକୁ ଏକାଠି ଗ୍ରହଣ କରିବା ଅସମ୍ଭବ ଅଟେ।

ବିବେଚନ -

ମୋର ସେହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବାସସ୍ଥାନ (ପରମଧାମ) ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର , ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଲୋକିତ ନୁହେଁ। ଯେଉଁମାନେ ସେ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି ସେମାନେ ଏହି ଭୌତିକ ଜଗତକୁ ଆଉ ଫେରି ଆସନ୍ତି ନାହିଁ।

ଏହା ସହିତ ଆଜିର ଆଲୋଚନା ଅଧିବେଶନ ସମାପ୍ତ ହେଲା ଏବଂ ପ୍ରଶ୍ନ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଅଧିବେଶନ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।

ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର ସତ୍ର

ପ୍ରଶ୍ନ - ଆମ ନିକଟରେ ଗୀତା ଜୟନ୍ତୀ କେଉଁଠାରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ଆମେ କିପରି ଜାଣିପାରିବା?

ଉତ୍ତର - ଆପଣ geetajayanti.com କୁ ଯାଇ ସହରର ନାମ ଏବଂ ପିନ୍ କୋଡ୍ ଲେଖିଲେ ଜାଣିପାରିବେ ।

ପ୍ରଶ୍ନକର୍ତ୍ତା - କୃଷ୍ଣରାଜ ଭୈୟା ।

ପ୍ରଶ୍ନ - ଜନ୍ମଦିନ ପାଳନ କରିବାର ଭାରତୀୟ ପଦ୍ଧତିକୁ ଜଣେ କିପରି ଅନୁସରଣ କରିପାରିବ?

ଉତ୍ତର - ଗୀତା ପରିବାରରେ, ଭାରତୀୟ ଶୈଳୀରେ ଜନ୍ମଦିନ ପାଳନ କରିବାର ପରମ୍ପରା ଅଛି, କାରଣ ଏଥିପାଇଁ ସ୍ୱାମୀଜୀ ଆମକୁ ଏକ ଗୀତ ମଧ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି।

ସୁଦିନଂସୁଦିନଂଜନ୍ମଦିନତବ।     ଭବତୁ ମଙ୍ଗଲଂ ଜନ୍ମଦିନମ୍||

ଚିରଞ୍ଜୀବ କୁରୁ କୀର୍ତିବର୍ଧନମ୍| ଚିରଞ୍ଜୀବ କୁରୁ ପୁଣ୍ୟବର୍ଧନମ୍ ||

ବିଜୟୀ ଭବ ସର୍ବତ୍ର ସର୍ବଦା। ଜଗତୀ ଭବତୁ ତବ ସୁୟଶଗାନମ୍||

ସୁଦିନଂ ସୁଦିନଂ ଜନ୍ମଦିନଂ ତବ| ଭବତୁ ମଙ୍ଗଲଂ ଜନ୍ମଦିନମ୍||        

ଜୀବେତ୍ ଶରଦଃ ଶତଂ ଶତମ୍||

सुदिनं सुदिनं जन्मदिनं तव । भवतु मङ्गलं जन्मदिनम् ॥

चिरञ्जीव कुरु कीर्तिवर्धनम् । चिरञ्जीव कुरु पुण्यवर्धनम् ॥

विजयी भव सर्वत्र सर्वदा । जगती भवतु तव सुयशगानम् ॥

सुदिनं सुदिनं जन्मदिनं तव । भवतु मङ्गलं जन्मदिनम् ॥

जीवेत् शरदः शतं शतम् ॥

ପ୍ରଶ୍ନକର୍ତ୍ତା - ବଜରଙ୍ଗ ଭାଇ

ପ୍ରଶ୍ନ - ଯଦି ଆପଣ କାହାକୁ ସୁଧାରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣ କିପରି ସୁଧାରିବେ?

ଉତ୍ତର - ଯଦି କେହି ନିଜକୁ ସୁଧାରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି ତେବେ ତାଙ୍କୁ ସୁଧାରାଯାଇ ପାରିବ। ସ୍ବାମୀ ରାମତୀର୍ଥଜୀ 1922 ମସିହାରେ ଏକ ଇଂରାଜୀ ଖବରକାଗଜରେ ଏକ ବିଜ୍ଞାପନ ଦେଇଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ କହାଯାଇଥିଲା -

मुझे सुधारक चाहिए उनके स्वयं के लिए, दूसरों के लिए नहीं। (Reformers wanted for myselves, not for others).

ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟରେ, ଭଗବାନ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ମଣିଷ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ନିଜର ଉନ୍ନତି କରିପାରିବ ଏବଂ ସେ ନିଜର ପତନ ମଧ୍ୟ କରି ପାରେ।

उद्धरेदात्मनाऽऽत्मानं नात्मानमवसादयेत्।

आत्मैव ह्यात्मनो बन्धुरात्मैव रिपुरात्मनः।।6.5।।

ଭଗବାନ ଏପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଛନ୍ତି ଯେ ଆମେ ଯେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ନିଜକୁ ଗଢ଼ି ପାରିବା, କିନ୍ତୁ ଆମର ସାମାନ୍ୟ ମାତ୍ର ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାର ଅଧିକାର ଆମ ପାଖରେ ନାହିଁ।

ପ୍ରଶ୍ନ କର୍ତ୍ତା - ରକ୍ଷା ଦିଦି

ପ୍ରଶ୍ନ - ଆମେ ମୃତ୍ୟୁ ର ଦୁଃଖକୁ କିପରି ଅତିକ୍ରମ କରି ପାରିବା?

ଉତ୍ତର - ଜନ୍ମ ମୃତ୍ୟୁ ତ’ ସଂସାରର ନିୟମ।ଏହି ସଂସାରକୁ ଯିଏ ଆସନ୍ତି,ତାଙ୍କୁ ଯିବାକୁ ହୁଏ।ଯାହାର ଜନ୍ମ ଅଛି,ତା’ର ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ।ଶ୍ରୀ ଭଗବାନ ଦ୍ଵିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ ରେ କହିଛନ୍ତି -

आगमापायिनोऽनित्यास्तांस्तितिक्षस्व भारत।।2.14।।

ଗୋଟିଏ ସମୟର କଥା।ଜଣେ ବିଧବା ମାଆ ନିଜର ଆଠ ବର୍ଷର ମୃତ ସନ୍ତାନକୁ ଧରି ବିଳାପ କରି ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ଓ କହିଲେ ମୁଁ ଜାଣିଛି ଆପଣ ଭଗବାନ। ମୋର ଏହି ପୁତ୍ରକୁ ଜୀବିତ କରିଦିଅ।

ମୁଁ କୌଣସି କଥା ଶୁଣିବି ନାହିଁ। ବୁଦ୍ଧ କହିଲେ,ଠିକ୍ ଅଛି ମୁଁ ତୁମ ପୁତ୍ରକୁ ଜୀବିତ କରିଦେବି, କିନ୍ତୁ ସେଥିପାଇଁ ଗ୍ରାମର ପାଞ୍ଚଟି ଘରୁ ମୁଠିଏ ଲେଖା ଚାଉଳ ଆଣିବାକୁ ହେବ, ଯେଉଁ ଘରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେହି ମରି ନଥିବେ।

ସେ ଶୀଘ୍ର ଗାଆଁ ଆଡ଼କୁ ଦଉଡ଼ି ଯାଆନ୍ତି ଓ କିଛି ସମୟ ପରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଚାଲି ଆସି ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ବୁଦ୍ଧ ଚାଉଳ ମାଗିବାରୁ ସେ ମାତା କହୁଛନ୍ତି ଏହା କିପରି ସମ୍ଭବ ଯେ, କୌଣସି ଘରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାହାରି ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇ ନଥିବ? ସେ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ କଥା ବୁଝି ପାରିଲେ।

ଏହିପରି ଆଉ ଗୋଟିଏ କଥା ମଧ୍ୟ ଅଛି।

ମହାଭାରତ ଯୁଦ୍ଧ ସରିଲା ପରେ ରାଜା ଯୁଦ୍ଧିଷ୍ଠିର ପ୍ରତିଦିନ ଦାନ କରୁଥିଲେ। ସେ ତାହା ଏକ ନିର୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ କରୁଥିଲେ। ଥରେ ଦାନ ଦେବାର ସମୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ଜଣେ ଯାଚକ ଦଉଡ଼ି ଦଉଡ଼ି ଆସିଲେ ।ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କୁ ଆସନ୍ତା କାଲି ଆସିବା ପାଇଁ କହିଲେ। ଏହା ଶୁଣି ଭୀମ ଜୋରରେ ନଗଡା ବଜାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ। କାରଣ ପଚାରିବାରୁ ସେ କହିଲେ ଆଜି ବହୁତ୍ ଖୁସିର ଦିନ। କାରଣ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ମୃତ୍ୟୁ ଉପରେ ବିଜୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଲେ। ଯୁଦ୍ଧିଷ୍ଠିର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବାରୁ ଭୀମ କହିଲେ ଆପଣ ଏବେ ଯାଚକକୁ ଦାନ ନେବାକୁ ଆସନ୍ତା କାଲି ଆସିବା ପାଇଁ କହୁଛନ୍ତି।

ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି କି ଆପଣ ଜ୍ଞାତ ଅଛନ୍ତି କି ଆପଣ କାଲି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବିତ ରହିବେ। ଏହାପରେ ଯୁଦ୍ଧିଷ୍ଠିର ନିଜର ଭୁଲ୍ ବୁଝି ପାରିଲେ।

ଏହାର ତାପ୍ତର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି କି ମୃତ୍ୟୁ ଅବଶ୍ୟମ୍ଭାବୀ ଓ କାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଆଗାମୀ କାଲି ବିଷୟରେ ଜଣା ନାହିଁ।

ଗୀତା ଭବନରେ ଏହା କେବେ ମଧ୍ୟ କୁହା ଯାଏ ନାହିଁ କି ମୁଁ ଅମୁକ ଦିନକୁ ଯିବି। ଏହା କୁହାଯାଏ କି ମୁଁ ଅମୁକ ଦିନକୁ ଯିବାର ବିଚାର କରୁଛି। ଯାହାଦ୍ଵାରା ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ଵାରା କୁହାଯାଉଥିବା କଥା ଅସତ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ।

ପ୍ରଶ୍ନ କର୍ତ୍ତା - ପ୍ରସାଦ ଭାଇ

ପ୍ରଶ୍ନ - ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ରଣଭୂମିରେ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବତ ଗୀତା କେତେ ସମୟରେ ଶୁଣାଇଥିଲେ।

ଉତ୍ତର - ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ରଣଭୂମୀରେ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବତ ଗୀତା ପ୍ରାୟ ପଇଁଚାଳିସ ମିନିଟରେ ଶୁଣାଇଥିଲେ।

ପ୍ରଶ୍ନ କର୍ତ୍ତା - ଅମନଦୀପ ଭାଇ

ପ୍ରଶ୍ନ - ସାଧାରଣ ମନୁଷ୍ୟକୁ ଏହି ସଂସାରରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ କାହାକୁ ନିଜର ଗୁରୁ କରିବା ଦରକାର?

ଉତ୍ତର - ଗୁରୁଙ୍କ ର କିଛି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ଆମେ ଗୁରୁ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଦରକାର। ଏସବୁ ସ୍ୱାମୀଜୀ ଆମକୁ ନିମ୍ନ ଅନୁସାରେ କହିଛନ୍ତି -

୧) ସେ ସ୍ଵୟଂଭୂ ଗୁରୁ ହୋଇ ନଥିବେ।

୨) ଯିଏ କୌଣସି ଗୁରୁ ପରମ୍ପରା ସହ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଥିବେ।

୩) ଯିଏ ଆମକୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଉପନିଷଦର ଜ୍ଞାନ ଦେଇ ପାରିବେ

୪) ଯିଏ ଆମକୁ ଭଗବାନଙ୍କ ଭକ୍ତି ମାର୍ଗରେ ନେବେ ଓ ନିଜର ପୂଜା କରାଇବେ ନାହିଁ।

ପ୍ରଶ୍ନ କର୍ତ୍ତା - ଶ୍ଵେତା ଦିଦି

ପ୍ରଶ୍ନ - ଅନ୍ୟର ନିନ୍ଦା କରିବା ଦ୍ୱାରା କେଉଁ ଦୋଷ ଲାଗିଥାଏ ତଥା ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ନିନ୍ଦା କରିବାରୁ କିପରି ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିହେବ?

ଉତ୍ତର - ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ନା କିଛି ଦୋଷ ଅବଶ୍ୟ ରହିଛି। ଆମକୁ ଅନ୍ୟର ଦୋଷ ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବା ଅନୁଚିତ୍। ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଆମେ ଅନ୍ୟର ଦୋଷ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କଲେ ଆମକୁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ପାପର ଭାଗୀଦାର ହେବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ।

ଥରେ ଜଣେ ରାଜା ଏକ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ହଜାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲା । ଖାଦ୍ୟ ଖୋଲାରେ ରୋଷେଇ କରୁଥିବା ବେଳେ ଏକ ଚିଲ ଏକ ବିଷାକ୍ତ ସାପକୁ ନିଜ ପଞ୍ଜାରେ ବୋହି ଯାଉଥିଲା। ସାପଟି ତା'ର ପଞ୍ଜାରୁ ବାହାରକୁ ବାହାରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲା । ସାପଟି ବାହାରକୁ ବାହାରି ତରକାରୀରେ ପଡ଼ିଯାଏ।

ସାପଟି ବିଷାକ୍ତ ଥିଲା। ତା ପାଟିରୁ ବିଷ ବାହାରୁଥିଲା। ସାପଟି ତରକାରୀରେ ପଡ଼ିଥିବା କେହି ଦେଖିନଥିଲେ। ସମସ୍ତେ ଏହି ବିଷାକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ସେଠାରେ ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ତା'ପରେ ରାଜାଙ୍କ ସାବତ ଭାଇ ସେଠାକୁ ଆସି ରାଜାଙ୍କୁ ଗାଳିଗୁଲଜ କରିବା ସହ ନିନ୍ଦା କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ତାଙ୍କ ନିନ୍ଦନୀୟ କଥା ଶୁଣି ରାଜାଙ୍କୁ ହୃଦଘାତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ରାଜା ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ। ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସାବତ ଭାଇକୁ ହତ୍ୟା କଲା ।

ତେଣୁ ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ୟମଲୋକରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ଜୀ କହିଲେ ଯେ ଆଜି ଏକ ଅଜବ ଘଟଣା ଘଟିଛି । ଏସବୁ ଲୋକ ମରିଗଲେଣି, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଦାୟୀ କିଏ? ମୁଁ ଏହା ବୁଝିପାରୁନାହିଁ । ଯମଙ୍କ ଦୂତମାନେ କହିଲେ, "ସମସ୍ତଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଇଗଲକୁ ଦୋଷ ଦିଅ। ବାଘ କହିଲା, "ଏଥିରେ ମୋର କ'ଣ ଦୋଷ ? ସାପ ଟି ମୋର ଖାଦ୍ୟ, ମୁଁ ମୋର ଖାଦ୍ୟ ନେଇ ଯାଉଥିଲି । କିନ୍ନରମାନେ କହିଲେ, "ଏହି ଦୋଷ ସାପକୁ ଦିଅ। ସାପଟି କହିଲା, "ମୁଁ ମୋ ଜୀବନକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଉଥିଲି। ତା'ପରେ ରୋଷେୟାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦୋଷ ନେବାକୁ କୁହାଯାଇଥିଲା। ରୋଷେୟା କହିଲେ ଯେ ମୁଁ ପୂରା ନିଷ୍ଠାର ସହ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛି । ଏହି ସାପଟି କେମିତି ଓ କେତେବେଳେ ଏଥିରେ ପଡ଼ିଲା ମୁଁ ଜାଣେ ନାହିଁ। ରାଜାଙ୍କୁ ଦୋଷ ଦେବାକୁ ପଚାରିବାରୁ ରାଜା କହିଲେ, ମୁଁ ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲି। ମୁଁ ଏକ ଯଜ୍ଞ ପରିବେଷଣ କରୁଥିଲି । ମୋର ଦୋଷ କ'ଣ?

ତା'ପରେ ସମସ୍ତେ ଯମରାଜଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଯମରାଜ କହିଲେ ଯେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ସାବତ ଭାଇଦାୟୀ ହେବେ କାରଣ ସେ ଭଲ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ନିନ୍ଦା କରିଥିଲେ । ତେଣୁ କୌଣସି ଭଲ କାମକୁ ନିନ୍ଦା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏପରିକି ଯଦି ଆମେ କାହା ବିଷୟରେ କିଛି ଜାଣିବାକୁ ପାଇଥାଉ, ତେବେ ଆମେ ଏହାକୁ ନିନ୍ଦା କରିବା ଉଚିତ୍‍‍ ନୁହେଁ । ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଶ୍ରୀ ଭଗବାନ ଛବିଶ ଦିବ୍ୟ ଗୁଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ଯେଉଁଥିରେ ଗୋଟିଏ ଆପିଶୁନାମ ଅଛି ଅର୍ଥାତ୍ କାହାକୁ ନିନ୍ଦା ନ କରିବା । ନିନ୍ଦା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ପାପର ଅଂଶୀଦାର ହୋଇଥାଉ ।

॥॥ ଓଁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣା୍‍ର୍ପଣମସ୍ତୁ ॥॥